Gewerbe, czyli działalność gospodarcza w Niemczech

Co niemieckie prawo uznaje za Gewerbe: definicja działalności

Zgodnie z § 15 ust. 2 EStG działalność jest uznawana podatkowo za Gewerbe, gdy prowadzisz ją samodzielnie, w sposób trwały i z zamiarem osiągnięcia zysku. Nie może przy tym należeć do wolnych zawodów ani działalności rolniczej.

Nie każda praca na własny rachunek oznacza więc automatycznie Gewerbe. Niemieckie przepisy odróżniają działalność gospodarczą od wolnych zawodów. Znaczenie ma charakter wykonywanej działalności, a nie wyłącznie to, że samodzielnie pozyskujesz klientów i otrzymujesz wynagrodzenie za swoje usługi.

Jeżeli prowadzisz już działalność w Polsce i przyjmujesz zlecenia od niemieckich klientów, musisz rozróżnić prowadzenie Gewerbe w Niemczech od czasowego wykonywania usług przez przedsiębiorcę z innego państwa Unii Europejskiej. To dwa różne przypadki z punktu widzenia obowiązku zgłoszenia działalności.

Gewerbeanmeldung: kiedy zgłosić działalność i co dzieje się potem

Gewerbeanmeldung to zgłoszenie rozpoczęcia działalności gospodarczej w Niemczech. Zgodnie z § 14 ust. 1 GewO dokonujesz go równocześnie z rozpoczęciem działalności. Nie jest to formalność, którą można dowolnie odłożyć na później.

Po otrzymaniu zgłoszenia urząd potwierdza jego przyjęcie w ciągu trzech dni (§ 15 ust. 1 GewO). Następnie gmina przekazuje informację do Finanzamtu, czyli niemieckiego urzędu skarbowego.

Ty przekazujesz dodatkowo ankietę podatkową zgodnie z § 138 ust. 1 i 1b AO. Samo potwierdzenie Gewerbeanmeldung nie oznacza więc zakończenia wszystkich formalności podatkowych.

Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorcy z siedzibą w innym państwie UE. Jeżeli wykonuje działalność w Niemczech czasowo, nie podlega obowiązkowi zgłoszenia z § 14 GewO. Wyjątek nie obejmuje jednak obchodzenia przepisów (§ 4 ust. 1 i 2 GewO).

Gewerbe czy polska firma działająca w Niemczech: porównanie

Jeżeli masz polską działalność gospodarczą, niemieckie zlecenie nie oznacza automatycznie konieczności zakładania Gewerbe. Istotne jest, czy prowadzisz działalność w Niemczech, czy czasowo wykonujesz tam usługi jako przedsiębiorca z siedzibą w Polsce.

Różnica między Gewerbe a polską działalnością nie sprowadza się zatem do miejsca wystawiania dokumentów czy narodowości właściciela. Przepisy dotyczące zgłoszenia działalności, zwolnienia z VAT oraz Gewerbesteuer odnoszą się do różnych okoliczności.

Szczególnie istotne jest rozróżnienie działalności czasowej i stałego przedsiębiorstwa prowadzonego w Niemczech. Brak obowiązku Gewerbeanmeldung przy czasowym świadczeniu usług nie oznacza automatycznie braku wszystkich obowiązków podatkowych.

Rzemiosło z wykazu Anlage A: kiedy potrzebujesz wpisu do Handwerksrolle

Niektóre rodzaje działalności rzemieślniczej podlegają w Niemczech odrębnym wymaganiom. Jeśli chcesz prowadzić rzemiosło wymienione w wykazie Anlage A, musisz uzyskać wpis do Handwerksrolle, czyli rejestru rzemieślniczego (§ 1 HwO).

Sam Gewerbeanmeldung nie zastępuje tego wpisu. Oznacza to, że przy działalności objętej Anlage A trzeba odróżnić ogólne zgłoszenie Gewerbe od wymogu wpisu do rejestru rzemieślniczego.

Jeśli masz polską firmę wykonującą zlecenia w Niemczech, sprawdź więc, czy charakter Twoich usług odpowiada działalności objętej wykazem Anlage A. Jest to odrębna kwestia od ustalenia obowiązku zgłoszenia na podstawie GewO.

Jakie podatki wiążą się z Gewerbe: Gewerbesteuer i VAT

Gewerbesteuer to niemiecki podatek od działalności gospodarczej. Zgodnie z § 2 ust. 1 GewStG podlega mu każde stałe przedsiębiorstwo prowadzone w Niemczech.

W przypadku osoby fizycznej obowiązuje kwota wolna wynosząca 24 500 EUR zysku. Stawka bazowa wynosi 3,5%, a następnie wynik mnoży się przez stawkę właściwej gminy (§ 11 GewStG).

Przykład dla osoby fizycznej osiągającej 30 000 EUR zysku:

• Zysk: 30 000 EUR.
• Po odjęciu kwoty wolnej: 30 000 EUR minus 24 500 EUR = 5 500 EUR.
• Obliczenie bazowe: 5 500 EUR × 3,5% = 192,50 EUR.

Kwota 192,50 EUR nie jest jeszcze ostatecznym podatkiem. Gmina mnoży ją przez własną stawkę, co pozwala ustalić Gewerbesteuer.

Osobną kwestią jest VAT. Zgodnie z § 18 ust. 1 i 2 UStG w roku rozpoczęcia działalności i w roku następnym deklaracje VAT składasz miesięcznie, do 10. dnia. Zwolnienie dla małych przedsiębiorców z § 19 ust. 1 UStG dotyczy wyłącznie firm z siedzibą w Niemczech.