W Niemczech można odliczyć od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne, pielęgnacyjne oraz niektóre prywatne polisy, takie jak OC czy ubezpieczenie od niezdolności do pracy. Od 2023 roku składki emerytalne są odliczane w 100% do limitu 26 528 EUR dla osób samotnych i 53 056 EUR dla małżeństw. Ubezpieczenia odliczane od podatku w Niemczech pozwalają realnie obniżyć podstawę opodatkowania, o ile składki spełniają określone warunki i mieszczą się w obowiązujących limitach.

Ubezpieczenie zdrowotne (Krankenversicherung): pełne odliczenie podstawowej opieki

Składki na ubezpieczenie zdrowotne (Krankenversicherung) w Niemczech można odliczyć w całości, ale tylko w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Należą do ubezpieczeń odliczanych od podatku w Niemczech.

Dotyczy to zarówno ubezpieczenia ustawowego, czyli gesetzliche Krankenversicherung, jak i prywatnego, czyli private Krankenversicherung, jeśli świadczenia odpowiadają poziomowi podstawowego zabezpieczenia. Składki obowiązkowe, które obejmują standardową opiekę lekarską, szpitalną i refundację leków, stanowią Sonderausgaben, czyli wydatki specjalne zmniejszające podstawę opodatkowania w zeznaniu (Steuererklärung).

Część składki przeznaczoną na dodatkowe pakiety medyczne trzeba pominąć. Rozszerzenia, takie jak lepsze warunki hospitalizacji, stomatologia ponad standard czy medycyna alternatywna, nie spełniają kryterium Basisabsicherung i nie są akceptowane przez Finanzamt.

Składki zdrowotne są automatycznie wykazywane przez pracodawcę na karcie rocznej Lohnsteuerbescheinigung w pozycji 25. Nie trzeba przedstawiać osobnych potwierdzeń. Wartości można przepisać do załącznika Anlage Vorsorgeaufwand w zeznaniu podatkowym. FenixTax uwzględnia te dane podczas przygotowania rozliczenia z Finanzamt.

Ubezpieczenie emerytalne (Rentenversicherung): 100% odliczenia od 2023 roku

Od 2023 roku składki na ubezpieczenie emerytalne (Rentenversicherung) można odliczyć od podatku w pełnej wysokości, do 26 528 EUR rocznie dla osób samotnych lub 53 056 EUR dla małżeństw. Jeśli zapłacono mniej, odlicza się wyłącznie faktycznie opłacone składki.

Odliczenie obejmuje zarówno wpłaty do ustawowego systemu emerytalnego (gesetzliche Rentenversicherung), jak i prywatne plany typu Rürup-Rente (Basisrente). Składki te ujmuje się w Anlage Vorsorgeaufwand jako Sonderausgaben.

Osoby posiadające formularz A1, potwierdzający ubezpieczenie w polskim ZUS, nie płacą składek na Rentenversicherung w Niemczech i nie mają ich do odliczenia. Informacje o składkach emerytalnych znajdują się w pozycji 23a Lohnsteuerbescheinigung. Przy rozliczeniu pomaga między innymi FenixTax, specjalizujący się w niemieckich rozliczeniach podatkowych.

Ubezpieczenie od opieki długoterminowej (Pflegeversicherung): odliczenie w pełnej wysokości

Składki na ubezpieczenie od opieki długoterminowej (Pflegeversicherung) można w pełni odliczyć jako Sonderausgaben. Ubezpieczenie obejmuje obowiązkową ochronę finansującą opiekę w razie długotrwałej niezdolności do samodzielnego funkcjonowania.

Dotyczy to zarówno ubezpieczeń ustawowych, jak i prywatnych, pod warunkiem że zapewniają minimalny zakres świadczeń.

Informacje o składkach znajdują się na Lohnsteuerbescheinigung w pozycji 26. Wystarczy przenieść je do Anlage Vorsorgeaufwand. Specjaliści FenixTax sprawdzają, czy dana polisa spełnia wymogi ustawy i może zostać odliczona w pełnej wysokości.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (Haftpflichtversicherung): limit 1 900 EUR

Składki na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (Haftpflichtversicherung) można odliczać do 1 900 EUR rocznie dla pracowników i emerytów lub 2 800 EUR dla samozatrudnionych.

Polisa chroni przed roszczeniami za nieumyślne szkody wyrządzone osobom trzecim. Odliczenie wykazuje się w Anlage Vorsorgeaufwand jako koszt specjalny w ramach limitu obejmującego również inne ubezpieczenia osobiste.

Do tej grupy należą:

• Haftpflichtversicherung, czyli ubezpieczenie OC,

• Berufsunfähigkeitsversicherung, czyli ubezpieczenie od niezdolności do pracy,

• terminowe ubezpieczenie na życie.

Jeśli podatnik ma kilka takich polis, łączna suma składek podlega odliczeniu wyłącznie do dopuszczalnego limitu.

Ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej

Zawodowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (Berufshaftpflicht) dotyczy działalności zarobkowej i nie podlega limitowi 1 900 EUR. Składki można rozliczyć w pełnej wysokości jako koszty uzyskania przychodu, czyli Werbungskosten lub Betriebsausgaben.

FenixTax pomaga prawidłowo przypisać te koszty w Steuererklärung i dobrać właściwe formularze.

Limity odliczeń: 1 900 EUR dla pracowników i 2 800 EUR dla samozatrudnionych

Ubezpieczenia odliczane od podatku w Niemczech podlegają wspólnemu limitowi w wysokości 1 900 EUR rocznie dla pracowników i emerytów oraz 2 800 EUR dla osób samozatrudnionych.

Limit dotyczy wszystkich polis osobistych poza ubezpieczeniem zdrowotnym, emerytalnym i pielęgnacyjnym. Wspólne rozliczenie małżonków pozwala odpowiednio zwiększyć te kwoty.

Do limitu nie wliczają się składki na Krankenversicherung, Rentenversicherung i Pflegeversicherung, które mają własne zasady rozliczania. Przy przygotowaniu dokumentacji FenixTax rozdziela te kategorie, aby maksymalnie zoptymalizować odliczenia.

Dodatkowe ubezpieczenia w ramach limitu: niezdolność do pracy, bezrobocie i terminowe ubezpieczenie na życie

W ramach wspólnego limitu 1 900 EUR lub 2 800 EUR można odliczyć składki na inne ubezpieczenia osobiste. Obejmuje to między innymi:

• Berufsunfähigkeitsversicherung, czyli ubezpieczenie od niezdolności do pracy, które chroni dochód w razie trwałej utraty zdolności do wykonywania zawodu.

• Arbeitslosenversicherung, czyli ubezpieczenie od bezrobocia, które dotyczy składek płaconych dobrowolnie, na przykład przez osoby samozatrudnione.

• Risikolebensversicherung, czyli terminowe ubezpieczenie na życie, które podlega odliczeniu tylko w wariancie bez części oszczędnościowej.

Jeśli podatnik posiada kilka takich polis, łączna suma składek rozliczanych w Steuererklärung nie może przekroczyć limitu 1 900 EUR dla pracownika lub 2 800 EUR dla osoby samozatrudnionej. Jak wskazano w sekcji o ubezpieczeniu OC, wszystkie te polisy dzielą ten sam limit.

Jak wykazać składki w rozliczeniu? Lohnsteuerbescheinigung i załącznik Vorsorgeaufwand

Ubezpieczenia odliczane od podatku w Niemczech wykazuje się na podstawie Lohnsteuerbescheinigung, w pozycjach 23a, 25, 26 i 27, oraz w załączniku Anlage Vorsorgeaufwand.

Pracodawca podaje tam:

• pozycja 23a: składki emerytalne pracownika,

• pozycja 25: składki zdrowotne,

• pozycja 26: składki na opiekę długoterminową,

• pozycja 27: składki na bezrobocie.

Kwoty te przenosi się do zeznania, zwykle do wierszy od 4 do 10 załącznika Anlage Vorsorgeaufwand. Dla polis prywatnych, takich jak Haftpflichtversicherung czy Berufsunfähigkeitsversicherung, potrzebne jest Beitragsbescheinigung od ubezpieczyciela.

Zaświadczenie z ZUS dla pracowników oddelegowanych z Polski

Osoby z certyfikatem A1, pozostające w polskim ZUS, muszą uzyskać zaświadczenie o zapłaconych składkach i dołączyć je jako ausländische Beiträge.

Odliczeniu w Niemczech podlegają tylko te składki, które mają swoje odpowiedniki w niemieckim systemie: emerytalne, zdrowotne i pielęgnacyjne. FenixTax wspiera klientów w zebraniu dokumentacji oraz przygotowaniu tłumaczeń.

FAQ

Czy ubezpieczenia majątkowe, takie jak dom, samochód lub bagaż, można odliczyć od podatku w Niemczech?

Nie. Ubezpieczenia majątkowe (Sachversicherungen), obejmujące dom, samochód, bagaż lub sprzęt, nie podlegają odliczeniu, ponieważ chronią majątek, a nie osobę.

Odliczeniu podlegają wyłącznie ubezpieczenia osobowe (Personenversicherungen), takie jak ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne, OC, od niezdolności do pracy i terminowe ubezpieczenie na życie.

Czy ubezpieczenie na życie zawarte przed 2005 rokiem można odliczyć od podatku?

Zależy to od rodzaju polisy. Risikolebensversicherung można odliczyć w ramach limitu 1 900 EUR lub 2 800 EUR niezależnie od daty zawarcia.

Kapitallebensversicherung zawarte przed 2005 rokiem mogą korzystać ze starych zasad odliczeń, natomiast nowsze polisy nie są już traktowane jako Sonderausgaben.

Jakie ubezpieczenia można odliczyć od podatku w Niemczech?