Jak uniknąć drugiego progu podatkowego przy dochodach z zagranicy?

Przy dochodach z zagranicy można ograniczyć ryzyko wejścia w drugi próg podatkowy, wynoszący 120 000 zł rocznego dochodu, jeśli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje odpowiednią metodę rozliczenia. Metoda wyłączenia z progresją zwalnia zagraniczny dochód z opodatkowania w Polsce, lecz wpływa na stawkę podatku stosowaną do dochodów krajowych. Gdy zagraniczny dochód powoduje przekroczenie progu, dochód uzyskany w Polsce może zostać opodatkowany stawką 32%. Zastosowanie właściwej metody zależy od umowy zawartej z konkretnym krajem oraz indywidualnej sytuacji podatnika.

Próg 120 000 zł a metoda wyłączenia z progresją

Dochód zagraniczny rozliczany metodą wyłączenia z progresją nie jest opodatkowany w Polsce, ale podnosi stawkę podatku od polskich dochodów. Dlatego drugi próg podatkowy przy dochodach z zagranicy może mieć znaczenie także wtedy, gdy krajowe zarobki są niższe niż 120 000 zł.

W polskiej skali podatkowej próg 120 000 zł wyznacza granicę, po której nadwyżka dochodu podlegającego opodatkowaniu jest rozliczana według stawki 32% zamiast 12%. Przy metodzie wyłączenia z progresją do ustalenia stawki uwzględnia się dochody osiągnięte w Polsce i dochód zagraniczny zwolniony z opodatkowania, jeśli podatnik ma w Polsce rezydencję podatkową, a właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje tę metodę.

Metoda wyłączenia z progresją nie polega na doliczeniu zagranicznej pensji do polskiej podstawy opodatkowania. Dochód osiągnięty za granicą jest w Polsce zwolniony, lecz wpływa na stawkę stosowaną do dochodów krajowych. Zagraniczny zarobek może więc podnieść efektywne opodatkowanie dochodów uzyskanych w Polsce, choć sam nie jest w Polsce opodatkowany po raz drugi.

Przykład: osoba uzyskała za granicą 100 000 zł dochodu objętego tą metodą oraz 50 000 zł dochodu w Polsce. Łącznie jest to 150 000 zł, czyli kwota przekraczająca próg 120 000 zł. Polski dochód 50 000 zł zostanie rozliczony z zastosowaniem stawki ustalonej z uwzględnieniem progresji, mimo że sam nie przekracza progu.

To, czy stosuje się metodę wyłączenia z progresją (np. przy dochodach z Niemiec), czy metodę kredytu podatkowego (np. przy dochodach z Holandii), zależy od umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z państwem, w którym osiągnięto dochód, oraz od roku podatkowego. Przed złożeniem PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG należy sprawdzić właściwą metodę rozliczenia dla danego kraju i danego roku.

Metoda proporcjonalnego odliczenia (kredytu podatkowego)

Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia dochód zagraniczny jest opodatkowany w Polsce, ale podatek zapłacony za granicą odlicza się proporcjonalnie od polskiego zobowiązania. Drugi próg podatkowy przy dochodach z zagranicy zależy tu od łącznej podstawy opodatkowania oraz limitu odliczenia zagranicznego podatku.

To rozwiązanie bywa nazywane metodą kredytu podatkowego. Dochód z pracy za granicą dolicza się do dochodów rozliczanych w Polsce, a następnie wylicza podatek według skali 12% i 32%. Od tak obliczonej kwoty odlicza się podatek zapłacony za granicą, lecz nie zawsze w pełnej wysokości. Limit odliczenia wynika z proporcji zagranicznego dochodu do całości dochodów opodatkowanych w Polsce.

Mechanizm różni się od metody wyłączenia z progresją. Przy proporcjonalnym odliczeniu wszystkie dochody są objęte polską skalą podatkową, więc zagraniczny zarobek nie służy wyłącznie do ustalenia stawki dla dochodów krajowych. Jest częścią wspólnej podstawy opodatkowania. Po przekroczeniu progu 120 000 zł część dochodu może więc zostać opodatkowana stawką 32%.

Nie w każdej sytuacji metoda proporcjonalnego odliczenia będzie mniej korzystna. Znaczenie mają m.in. podatek zapłacony za granicą, udział polskich dochodów w łącznych dochodach oraz dostępne ulgi i odliczenia.

Metody rozliczenia nie wybiera się dowolnie. Wynika ona z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz z rezydencji podatkowej podatnika. Przed złożeniem PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG należy ustalić, które zasady dotyczą dochodu uzyskanego w danym państwie.

Rezydencja podatkowa, od czego zależy miejsce rozliczenia?

Rezydencję podatkową w Polsce ustala się na podstawie pobytu trwającego ponad 183 dni w roku albo centrum interesów życiowych. To właśnie ten status decyduje, jak rozliczać drugi próg podatkowy przy dochodach z zagranicy i czy zagraniczne zarobki trzeba wykazać także w Polsce.

Rezydencja podatkowa wskazuje kraj, w którym podatnik rozlicza swoje dochody, również te uzyskane poza jego granicami. Nie zależy więc wyłącznie od miejsca zatrudnienia czy kraju, z którego pracodawca wypłaca wynagrodzenie.

Za polskiego rezydenta podatkowego uznaje się osobę, która ma w Polsce ośrodek interesów życiowych, osobistych lub gospodarczych, albo przebywa tu dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Centrum interesów osobistych może wiązać się m.in. z miejscem zamieszkania rodziny, a gospodarczych z prowadzeniem działalności, źródłami dochodów czy zarządzaniem majątkiem. Spełnienie jednego z tych warunków może wystarczyć.

Polski rezydent wykazuje w Polsce dochody krajowe i zagraniczne, choć są wyjątki opisane w artykule kiedy nie trzeba wykazywać dochodów z zagranicy. Sposób opodatkowania zarobków z pracy za granicą zależy jednak od właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, która określa, czy stosuje się metodę wyłączenia z progresją czy metodę kredytu podatkowego. Ma to znaczenie dla stawki podatkowej w Polsce i dla tego, czy dochód wpływa na wejście w wyższy próg podatkowy.

Status rezydenta może potwierdzać certyfikat rezydencji podatkowej wydawany przez urząd skarbowy. Zagraniczny urząd lub płatnik może zażądać tego dokumentu przy stosowaniu zasad wynikających z umowy międzynarodowej, w tym ulg przewidzianych dla polskich rezydentów.

Wspólne rozliczenie z małżonkiem

Wspólne rozliczenie z małżonkiem dzieli sumę dochodów na pół, co może obniżyć efektywną stawkę podatkową, jeśli jedno z małżonków zarabia znacznie więcej. Przy drugim progu podatkowym przy dochodach z zagranicy mechanizm ten może ograniczyć skutki opodatkowania części dochodu stawką 32%, gdy dochód jednego z małżonków przekracza 120 000 zł.

W zeznaniu wspólnym sumuje się dochody małżonków, dzieli wynik przez dwa, oblicza podatek od tej połowy według skali 12% i 32%, a następnie mnoży go przez dwa. Nie zmienia to zasad rozliczania dochodów zagranicznych wynikających z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wpływa jednak na wysokość dochodu przypadającego na każdego z małżonków na potrzeby zastosowania skali podatkowej w Polsce.

Przykładowo, gdy jeden małżonek osiąga 150 000 zł dochodu, w tym dochody z zagranicy, a drugi 30 000 zł, łączny dochód wynosi 180 000 zł. Po podziale daje to 90 000 zł na osobę, czyli kwotę poniżej progu 120 000 zł. W takiej sytuacji wspólne rozliczenie może ograniczyć opodatkowanie dochodu stawką 32%.

Wspólne rozliczenie może być korzystniejsze przy dużej różnicy dochodów. Jeżeli oboje małżonkowie zarabiają podobnie i każde przekracza próg 120 000 zł, wspólne zeznanie zazwyczaj nie obniży podatku. Na wynik rozliczenia wpływają także dochody opodatkowane w Polsce, ulgi, odliczenia, rezydencja podatkowa oraz metoda właściwa dla dochodów zagranicznych, np. metoda kredytu podatkowego albo metoda wyłączenia z progresją.

Prawo do wspólnego rozliczenia zależy od spełnienia ustawowych warunków dotyczących małżeństwa, wspólności majątkowej i formy opodatkowania. W przypadku dochodów zagranicznych właściwym formularzem często jest PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG, ale wybór zeznania zależy od rodzaju i źródła uzyskanych przychodów.

Ulgi i zwolnienia

Przy drugim progu podatkowym przy dochodach z zagranicy znaczenie ma nie tylko metoda rozliczenia, ale też ulgi i zwolnienia dostępne w polskim systemie. Mogą one obniżyć dochód podlegający opodatkowaniu albo sam podatek.

• Ulga abolicyjna: przy dochodach z pracy za granicą uzyskiwanych w ramach stosunku pracy jej odliczenie jest ograniczone do maksymalnie 1360 zł rocznie. Dotyczy określonych sytuacji rozliczanych w Polsce, dlatego trzeba sprawdzić, czy w danym przypadku ma zastosowanie.
• Zwolnienie 30% diety zagranicznej: za każdy dzień pobytu za granicą w związku ze stosunkiem pracy zwolnione z podatku jest 30% diety właściwej dla kraju wykonywania pracy. W praktyce obniża to przychód uwzględniany przy rozliczeniu w Polsce.
• Standardowe ulgi i odliczenia: zależnie od sytuacji podatnika można uwzględnić m.in. ulgę na dzieci, ulgę rehabilitacyjną, darowizny na cele charytatywne oraz wpłaty na IKE i IKZE. Część z nich obniża dochód, a część bezpośrednio podatek, więc sposób rozliczenia ma znaczenie.

Ulgi nie zmieniają stawki podatkowej ani zasad skali 12/32. Jeżeli po odliczeniach dochód nadal przekracza próg 120 000 zł, nadwyżka nadal podlega stawce 32 procent.

Rozliczenie dochodów zagranicznych w PIT/ZG

Rozliczenie dochodów zagranicznych w Polsce wymaga złożenia załącznika PIT/ZG do właściwego zeznania rocznego, a przy złożonych przypadkach pomoc specjalisty ogranicza ryzyko błędów. Ma to znaczenie także wtedy, gdy drugi próg podatkowy przy dochodach z zagranicy wpływa na sposób ustalenia podatku w Polsce.

PIT/ZG to załącznik składany przez osobę, która uzyskała dochody za granicą i ma obowiązek wykazać je w polskim rozliczeniu. Dołącza się go do właściwego formularza, najczęściej PIT-36, a w zależności od źródła przychodów także do innych zeznań, np. PIT-38. W załączniku wykazuje się państwo uzyskania dochodu, jego wysokość oraz zasady wynikające z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym metodę kredytu podatkowego albo metodę wyłączenia z progresją.

O sposobie rozliczenia decyduje m.in. rezydencja podatkowa, rodzaj dochodu i postanowienia właściwej umowy międzynarodowej. Obowiązek wpłacania zaliczek po powrocie z pracy za granicą również zależy od indywidualnej sytuacji podatnika; jeżeli powstaje, zaliczkę co do zasady wpłaca się do 20. dnia następnego miesiąca.

Przychody w walucie obcej przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Nie stosuje się automatycznie kursu z dnia przelewu ani kursu użytego przez bank.

Przy pracy w kilku krajach, różnych metodach rozliczenia albo dochodach zbliżających się do progu 120 000 zł pomocne jest sprawdzenie deklaracji przed złożeniem. FenixTax obsługuje rozliczenia PIT/ZG dotyczące dochodów z Niemiec, Holandii, Austrii, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii: od analizy sytuacji, przez przygotowanie i złożenie deklaracji, po korespondencję z urzędem skarbowym. Firma działa od ponad 20 lat, stosuje model stałej opłaty bez prowizji od zwrotu i współpracuje z 139 punktami w Polsce.

FAQ

Czy dochody z zagranicy wliczają się do progu podatkowego w Polsce?

Tak. Przy metodzie wyłączenia z progresją dochód zagraniczny jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, ale wpływa na stawkę podatku dla dochodów krajowych, po przekroczeniu łącznie 120 000 zł polski dochód może zostać objęty stawką 32%. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia dochód zagraniczny jest opodatkowany w Polsce i wlicza się do podstawy opodatkowania.

Jak obniżyć podatek przy pracy za granicą?

Można skorzystać z ulgi abolicyjnej do 1360 zł rocznie, zwolnienia 30% diety zagranicznej za każdy dzień pobytu w związku ze stosunkiem pracy oraz standardowych ulg, m.in. na dzieci, rehabilitacyjnej, IKE i IKZE. Podatek może również obniżyć wspólne rozliczenie z małżonkiem, a znaczenie ma także metoda rozliczenia wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jak krok po kroku rozliczyć podatek z Holandii w Polsce?

Należy złożyć zeznanie roczne, zwykle PIT-36, wraz z załącznikiem PIT/ZG, wykazując dochód z Holandii, metodę rozliczenia wynikającą z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz podatek zapłacony za granicą. Przychody w euro przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu; przy złożonej sytuacji warto skorzystać z pomocy specjalisty.