Wymagane elementy faktury budowlanej w Niemczech – Bauleistungen i Umsatzsteuergesetz

Faktura za usługi budowlane w Niemczech musi zawierać 11 obowiązkowych elementów: dane stron, Steuernummer lub USt-IdNr, numer faktury, daty, opis usługi, kwoty oraz – gdy ma zastosowanie – adnotację o odwrotnym obciążeniu. Braki formalne mogą utrudnić nabywcy odliczenie VAT i skutkować koniecznością korekty dokumentu.

Na Rechnung za Bauleistungen powinny znaleźć się następujące informacje:

Pełne dane wykonawcy: nazwa firmy i adres.
Pełne dane nabywcy: nazwa firmy i adres.
Steuernummer albo USt-IdNr wykonawcy.
USt-IdNr obu stron, gdy dotyczy to transakcji B2B z kontrahentem z innego państwa UE.
Unikalny numer faktury, nadany zgodnie z przyjętą numeracją.
Data wystawienia faktury.
Data wykonania usługi albo okres rozliczeniowy, którego dotyczy dokument.
Szczegółowy opis usługi budowlanej, pozwalający ustalić zakres wykonanych prac.
Kwota netto.
Stawka i kwota VAT albo adnotacja o odwrotnym obciążeniu.
Kwota brutto, gdy wykonawca nalicza VAT.

W transakcjach B2B dotyczących Bauleistungen może mieć zastosowanie odwrotne obciążenie zgodnie z § 13b Umsatzsteuergesetz. W takim przypadku wykonawca nie wykazuje VAT i zamieszcza adnotację: „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers”. Obowiązek rozliczenia VAT przechodzi wtedy na nabywcę usługi.

Jeżeli faktura nie zawiera wymaganych danych, Finanzamt może zakwestionować jej poprawność. Zwykle trzeba wtedy wystawić fakturę korygującą, co może opóźnić rozliczenie i płatność za usługę.

Mechanizm odwrotnego obciążenia (Reverse Charge) w budownictwie – §13b Umsatzsteuergesetz

W przypadku faktury za usługi budowlane w Niemczech §13b UStG może przenosić obowiązek rozliczenia VAT na nabywcę usługi. Wykonawca wystawia wtedy dokument bez VAT z adnotacją „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers nach §13b UStG”.

Podstawą prawną jest §13b niemieckiej ustawy o VAT, czyli Umsatzsteuergesetz. W rozliczeniach B2B w budownictwie mechanizm stosuje się po spełnieniu warunków dotyczących rodzaju usługi oraz statusu nabywcy.

Kiedy stosuje się reverse charge w budownictwie?

Odwrotne obciążenie ma zastosowanie, gdy spełnione są jednocześnie warunki dotyczące stron i rodzaju prac. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których usługa jest rozliczana między firmami działającymi przy pracach budowlanych.

Najczęściej trzeba sprawdzić trzy kwestie:

nabywca jest przedsiębiorcą trwale wykonującym odpowiednie usługi;
usługa stanowi Bauleistung, czyli pracę budowlaną lub montażową związaną z nieruchomością;
nabywca trwale wykonuje odpowiednie usługi budowlane.

Mechanizm może obejmować usługi służące budowie, naprawie, utrzymaniu, zmianie lub rozbiórce budowli. Nie stosuje się go automatycznie do każdej usługi związanej z inwestycją: usługi projektowe nie wchodzą w ten zakres.

Jak oznaczyć fakturę z odwrotnym obciążeniem?

Na fakturze nie wpisuje się stawki VAT ani kwoty brutto. W miejscu, w którym normalnie pojawiłaby się stawka podatku, powinna być widoczna adnotacja:

Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers nach §13b UStG

Po polsku oznacza to: „odpowiedzialność podatkowa po stronie nabywcy zgodnie z §13b UStG”. Rechnung zawiera więc wyłącznie kwotę netto oraz pozostałe wymagane dane, takie jak opis usługi, dane nabywcy, numer faktury i data wystawienia.

Błędne naliczenie VAT może być kosztowne dla wykonawcy. Jeżeli wystawi on fakturę VAT zamiast zastosować reverse charge, zasadniczo musi odprowadzić wykazany podatek do Finanzamt, nawet gdy nabywca nie zapłacił tej kwoty.

Steuernummer i VAT-ID – numery podatkowe na fakturze

Na fakturze za usługi budowlane w Niemczech należy podać niemiecki numer podatkowy Steuernummer albo VAT-ID, czyli USt-IdNr. USt-IdNr. ma szczególne znaczenie przy transakcjach B2B z kontrahentami z innych państw UE. Są to dwa odrębne identyfikatory i nie należy stosować ich zamiennie bez uwzględnienia rodzaju transakcji.

Steuernummer to niemiecki numer podatkowy nadawany przez właściwy Finanzamt podatnikowi rozliczającemu działalność w Niemczech. USt-IdNr. służy do identyfikacji VAT w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, m.in. przy rozliczaniu Bauleistungen między firmami z różnych krajów Unii, gdy zastosowanie ma odwrotne obciążenie.

Przy transakcji B2B z firmą z innego kraju UE na Rechnung zwykle wskazuje się VAT-ID wykonawcy i nabywcy. Niemiecka USt-IdNr. składa się z prefiksu DE oraz dziewięciu cyfr, np. DE123456789.

Polska firma realizująca usługi budowlane w Niemczech powinna ustalić z właściwym Finanzamt, czy w jej przypadku konieczna jest rejestracja podatkowa i uzyskanie Steuernummer. Rejestracja może wymagać złożenia formularza Fragebogen zur steuerlichen Erfassung, a jej przebieg zależy od właściwego urzędu i kompletności dokumentów.

Bauabzugsteuer – Finanzamt, Umsatzsteuergesetz i 15% potrącenia z faktury

Bauabzugsteuer to 15% podatek prewencyjny potrącany przez niemieckiego zleceniodawcę z faktury za usługi budowlane w Niemczech, chyba że wykonawca posiada Freistellungsbescheinigung, czyli zaświadczenie o zwolnieniu. Potrącenie dotyczy wynagrodzenia za Bauleistungen i jest przekazywane do Finanzamt.

Zleceniodawca objęty tym obowiązkiem potrąca 15% należności, jeśli wykonawca nie przedstawi ważnego zaświadczenia o zwolnieniu. Nie jest to kara, lecz mechanizm zabezpieczający pobór podatków przy usługach budowlanych.

Bez Freistellungsbescheinigung firma otrzymuje 85% kwoty faktury, a pozostałe 15% jest zaliczane na jej zobowiązania podatkowe w Niemczech. Sposób rozliczenia lub odzyskania potrąconej kwoty zależy od sytuacji podatkowej przedsiębiorstwa i rozliczeń prowadzonych z Finanzamt.

Jak uzyskać Freistellungsbescheinigung?

Freistellungsbescheinigung wydaje właściwy Finanzamt po weryfikacji sytuacji podatkowej firmy. Dokument nie jest wydawany automatycznie ani po wystawieniu faktury, ani po uzyskaniu numeru USt-IdNr.

Proces najczęściej obejmuje:

Rejestrację podatkową firmy w Niemczech i uzyskanie Steuernummer.
Złożenie do Finanzamt wniosku o wydanie Freistellungsbescheinigung.
Weryfikację danych przedsiębiorstwa oraz jego rozliczeń podatkowych przez urząd.
Otrzymanie zaświadczenia po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku.

We wniosku należy podać Steuernummer. Ważne zaświadczenie należy przekazać zleceniodawcy przed wypłatą należności, aby mógł rozliczyć fakturę bez potrącenia Bauabzugsteuer.

Certyfikat USt 1 TG dla firm budowlanych

USt 1 TG jest dokumentem związanym z rozliczeniem VAT przy usługach budowlanych. Może potwierdzać, że w danej transakcji możliwe jest zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia zgodnie z Umsatzsteuergesetz.

Dokument USt 1 TG nie zastępuje Freistellungsbescheinigung. USt 1 TG dotyczy VAT i odwrotnego obciążenia, natomiast Freistellungsbescheinigung pozwala uniknąć 15% potrącenia Bauabzugsteuer z należności za Bauleistungen.

FenixTax pomaga w złożeniu wniosku o Freistellungsbescheinigung oraz w rejestracji podatkowej firm w Niemczech. Wsparcie obejmuje przygotowanie formalności potrzebnych do uzyskania zaświadczenia i kontaktu z niemieckim urzędem skarbowym.

Miejsce opodatkowania usług budowlanych – Umsatzsteuergesetz

Usługi budowlane opodatkowuje się w kraju, w którym znajduje się nieruchomość. Dlatego faktura za usługi budowlane w Niemczech powinna uwzględniać niemieckie zasady VAT, jeżeli prace dotyczą nieruchomości położonej w Niemczech.

Reguła wynika z art. 28e polskiej ustawy o VAT, wdrażającego unijne przepisy o usługach związanych z nieruchomościami. O miejscu opodatkowania decyduje położenie nieruchomości, a nie siedziba wykonawcy ani kraj nabywcy.

Dla polskiej firmy oznacza to stosowanie niemieckich przepisów Umsatzsteu

Co musi zawierać faktura za usługi budowlane w Niemczech?